Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

Het Ontstaan

Afspanning

Zwankendamme werd op 23 juni1932 officieel boven het doopvont gehouden, maar de naam bestond al veel langer. Over de oorsprong van de naam zijn er verschillende theorieën, de meest aannemelijke verklaring is de betekenis van het oude middelnederlandse woord “swanken” wat krinkelen betekend. Dam is een dijk. Zwankendamme zou dus oorspronkelijk “krinkeldijk” kunnen betekenen. In ieder geval lag er vroeger een hofstede, herberg “Zwankendamme” genaamd, daar waar nu het Lisseweegsvaartje onder Wulfsberge doorloopt. Nog voor die hofstede gebouwd werd ( in het inmiddels afgebroken gebouw stond er een steen onder het venster van de “kijkuit” met het jaartal 1643), stond er op dezelfde plaats een heerlijkheid met dezelfde naam “Zwankendamme” die afhankelijk was van de “Wulfbergshoeve” die op haar beurt een leenhoeve was van de burg in Brugge. Van deze hoeve was er al sprake in 1429: “Binden ambachte en de parochie van lisseweghe, noord-west van der kercke van lisseweghe, recht on de westzijde van der stede dat men heet Wulfsberghe”.

Maar blijkbaar waren dat niet de eerste nederzettingen in Zwankendamme. Een van de oudste, zoniet de oudste nederzetting, was de “Gaarlemhoeve”. Het was een van de oudste plaatsen van het toenmalige Lissewege (voor de oprichting van Zwankendamme), misschien wel ouder dan “Ter Doest”. Het zou een nederzetting of heim van een Frankisch kolonist, “Garlingo” geweest zijn. Vandaar de naam “Gerlingoheim”, die later ingekort werd tot “Gaarlem”.

 

 

 

De school

De school

Het eerste schooltje werd opgericht in 1923 in huis N° 316 aan de Lisseweegsesteenweg (nu café de Cité). Ondertussen werd de school gebouwd door de glasblazerij en deze werd plechtig geopend met Pasen in het jaar 1929.

 

 

 

De eerste mis werd opgedragen in een van de klaslokalen, hoewel Zwankendamme nog gedeeltelijk bij de Parochies Zeebrugge en Lissewege behoorde.

Nu is de school een wijkschooltje (kleuteronderwijs) van de Lisblomme in Lissewege. http://www.delisblomme.be/

 

 

De Kerk

De Kerk

Op 19 oktober 1937 werd Zwankendamme kapelanie. E.H. Leo De Bel werd belast met het bouwen van de huidige kerk. Het werk werd aangevat op 9 februari 1938. Architect was h. René Cauwe, een te Ukkel wonende Bruggeling. Frans Hollevoet van St. Andries was de aannemer. Op 02 oktober kon de bidplaats in gebruik genomen worden. Ze had meer dan 300000 fr gekost. Het meubilair: altaar en benodigdheden, predikstoel, biechtstoel en communiebank werd geleverd door beeldhouwer Delafontaine uit mene. Boven de ingangsdeur ziet men het beeld van de H. Leo en in de kerk, dat van de H. Antonius, het H. Hart, O.L.V., en Sint Jozef. Ze werden uit witte steen gekapt door de beeldhouwers Lateur en Lalloo. Lateur was de broer van Stijn Streuvels (Frank Lateur) en moest nonk zeggen tegen Guido Gezelle. Op 15 oktober 1939 werd het klokje gewijd. Meneer Pesch en zijn echtgenote werden peter en meter. De klok zelf weegt 150 kg en men leest er op: “ Me fudit Lovanii – Felix Vanaerschoot – In honorem Sancti Leonis – Zwankendamme 1939”.

Op 16 oktober 1941 werd bij beslissing van de secretaris-generaal van het ministerie van Justitie en van het ministerie van Financiën de kapelanie Zwankendamme erkend als parochie. E.H. De Bel werd de eerste pastoor.

De kruisweg is er gekomen onder het herderschap van E.H. De Jans die pastoor was van 04 november 1945 tot augustus 1949. Hij werd geplaatst door Joost Maréchal uit Eeklo op 13 september 1947, twee dagen voor de kerkwijding. Zo werd Zwankendamme een volwaardige parochie.

 

 

 

 

Zaal 't CENTRUM

In 1949 werd door toedoen van Z. E. Hr. J. Parmentier die net pastoor geworden was van Zwankendamme, een patronage geopend in de voormalige cinemazaal van de Glasfabriek. Er stonden 2 gewone en 2 russische billards, 2 ping-pong tafels, 2 toptafels, 1 gaaibard, 1 voetbalspel en er was 1 luchtdrukgeweer, een trekbillart en tafelspelen zoals tric-trac, schaak, domino, dambord, loto, kaartspelen enz. Verder werden er regelmatig cinemavertoningen gegeven. De Patronage was slechts open voor jongens boven de 12 jaar die hun Plechtige Communie hadden gedaan. Verder was de Pastoor van gedacht om de Patronage één of twee avonden per week te openen voor bedienden en werklieden van Zwankendamme.

 

In augustus 1963 werd er door de inspanningen van E.H. Debusschere en dankzij het bestaan van het bisschoppelijk bouwfonds begonnen met de bouw van een nieuw Parochiaal Centrum. De zaal werd in gebruik genomen eind februari 1964. De plechtige inwijding gebeurde door Mgr. De Smedt, Bisschop van Brugge op Zondag 14 juni 1964. Het keramiek kruisbeeld aan de ingang (dat inmiddels vervangen werd door een bierreclame) was een stille getuige van deze inwijding, waar zo goed als de ganse bevolking van Zwankendamme bij aanwezig was alsook Burgemeester Vandamme, Senator Walter Simoens, volksvertegenwoordiger Gerard Eneman, kanunnik Grijspeerdt, schepenen Traen en Neyt, gemeenteraadslid Lucien Verstraete, Pesh en Malicheff, directeurs van Glaverbel en E.H. Margot voorzitter van het parochiaal centrum.

 

Tijdens het groot verlof werd er een speelplein aangelegd naast de zaal (de huidige tuin). Hiervoor werd duinenzand van Zeebrugge aangevoerd en werden er glijbanen, schommels, en een draaimolen geplaatst. Het speelplein werd opengesteld op 28 juli en was iedere dag open van 13h30 tot 17h00, behalve op zaterdag. De kinderen betalen 2 fr. (0,05 cent) per dag  en waar 3 of meer kinderen uit één gezin komen betalen ze slechts 5 fr. (0,12 cent) per gezin. Op zondagnamiddag konden de ouders hun kinderen bezoeken en de zaal gebruiken om uit te rusten. Het speelplein kende een groot succes met +/- 70 kinderen per dag.